Zasady napisane doświadczeniem

W rozmowie OpenHalt psycholog Aleksiej Żarkow mówi, że plan bezpieczeństwa nie jest magiczną tabletką. Nie daje gwarancji, że nawrót nigdy się nie wydarzy.

Ale zmniejsza ryzyko. Pomaga zobaczyć ludzi, miejsca, pieniądze, przedmioty, telefon, muzykę i relacje, które mogą uruchomić stary mechanizm zanim człowiek zdąży pomyśleć.

Nawrót rzadko zaczyna się od decyzji: „chcę wszystko zniszczyć”. Częściej od: „tylko zobaczę”, „tylko porozmawiam”, „tylko wejdę do sklepu”.

Zero kontaktu z substancją

Pierwsza zasada brzmi: nie brać, nie trzymać, nie przekazywać, nie kupować „dla kogoś”.

Dla osoby uzależnionej sam kontakt z alkoholem albo narkotykiem może stać się początkiem wewnętrznego pozwolenia. Mózg przypomina sobie nie konsekwencje, tylko ulgę i euforię.

Dlatego w pierwszym okresie zdrowienia warto unikać działów alkoholowych, barów, imprez, sytuacji „ja tylko popatrzę”.

Ludzie i miejsca, które ciągną wstecz

Współużywający, dawne imprezy, stare czaty, numery telefonów, domofon, miejsca zakupów albo używania – to wszystko może działać jak zapalnik.

Nie chodzi o karanie siebie izolacją. Chodzi o ochronę trzeźwości, zanim głowa zacznie negocjować.

Jeśli droga do pracy prowadzi przez stare miejsca, lepiej zmienić trasę. Jeśli nie da się ich ominąć, nie zatrzymywać się i nie „wspominać”.

Usuń przedmioty i zmień przestrzeń

Kieliszki, strzykawki, ubrania, stare krzesło, muzyka, filmy, które romantyzują używanie – mózg łączy to z dawnymi stanami.

Jeśli nie możesz wyrzucić wszystkiego od razu, zacznij od tego, co najbardziej uruchamia wspomnienia. Przestaw meble. Zmień playlistę. Zrób przestrzeń, która nie pachnie dawnym życiem.

Pieniądze, hazard i szybka ulga

Wolne pieniądze mogą być ryzykiem. Lista zakupów, gotówka tylko na potrzebne rzeczy, limity na karcie, wsparcie bliskich – to nie wstyd. To ochrona.

Przy uzależnieniu od hazardu pieniądze są szczególnie niebezpieczne. „Jedna wpłata” potrafi szybko zmienić się w cały ciąg.

Relacje w początkowym zdrowieniu

Kiedy uczucia zaczynają wracać, człowiek może szybko pomylić ciepło z miłością na całe życie. Relacja staje się nową substancją: daje ulgę, sens, bliskość i ucieczkę od siebie.

Dlatego w pierwszym okresie zdrowienia warto zwalniać. Rozmawiać z terapeutą, grupą, sponsorem. Nie robić z drugiej osoby nowej dawki.

Dotyczy to także seksu. Chemiczny seks, wstyd, rozczarowanie, choroby przenoszone drogą płciową, niechciana ciąża i poczucie odrzucenia mogą mocno uruchamiać powrót do używania.

Telefon, media i nadmierna pewność siebie

Zmiana numeru, blokada starych kontaktów, nieotwieranie drzwi ludziom z dawnego życia – czasem to bardzo praktyczne kroki.

Podobnie z filmami, serialami i muzyką. Jeśli coś romantyzuje używanie albo przenosi w dawne stany, lepiej zrobić przerwę.

Najbardziej niebezpieczne zdanie brzmi: „mnie to już nie grozi”. Nadmierna pewność siebie często pojawia się przed nawrotem.

Co można zrobić

  1. Wypisz swoje wyzwalacze: ludzie, miejsca, pieniądze, muzyka, relacje.
  2. Usuń substancje i przedmioty związane z używaniem.
  3. Zmień trasy i zablokuj stare kontakty.
  4. Ustaw limity finansowe.
  5. Unikaj barów, klubów i imprez z alkoholem w początkowym zdrowieniu.
  6. Nie wchodź szybko w intensywne relacje bez wsparcia.
  7. Przygotuj listę osób, do których możesz zadzwonić przy głodzie.
  8. Przy ryzyku przedawkowania, samobójstwa albo utraty kontroli szukaj pilnej pomocy.

FAQ

Czym jest plan bezpieczeństwa w uzależnieniu?

To lista zasad i działań, które pomagają ograniczyć kontakt z wyzwalaczami nawrotu.

Jakie są częste wyzwalacze nawrotu?

Substancje, stare osoby, miejsca, przedmioty, pieniądze, stres, samotność, szybkie relacje, muzyka, filmy i przekonanie, że „już nic mi nie grozi”.

Co zrobić, gdy głód już się pojawił?

Nie zostawać samemu. Zadzwonić do osoby wspierającej, terapeuty, sponsora, grupy, wyjść z ryzykownego miejsca i szukać pomocy, jeśli pojawia się zagrożenie życia.

Czytaj dalej

OpenHalt

OpenHalt wspiera osoby w zdrowieniu i po nawrotach. Jeśli rozpoznajesz siebie w tych punktach, nie musisz trzymać wszystkiego tylko siłą woli.

Możesz zacząć od własnego planu bezpieczeństwa i pokazać go komuś, kto wspiera twoje zdrowienie.

Jeśli pojawia się ryzyko przedawkowania, myśli samobójcze albo utrata kontroli, szukaj pilnej pomocy w swoim kraju.

Wejdź do czatu „Mój plan bezpieczeństwa”